Balık sezonuyla birlikte palamut yeniden sofraların gözdesi oluyor. Tavasından ızgarasına, fırınından buğulamasına kadar farklı şekillerde hazırlanabilen palamut, sonbahar sofralarının vazgeçilmez lezzetlerinden biri. Peki palamut hangi yöntemlerle pişirilebilir, yanına neler yakışır?

Eylül ayıyla birlikte denizlerde başlayan hareketlilik sofralara da yansıyor. Balık tezgâhlarında daha sık karşımıza çıkan palamut, evlerde de farklı tariflerle hazırlanmaya başladı.

Marmara kıyılarında deniz ve balık kültürünün yaşamın önemli bir parçası olduğu Erdek’te de sonbahar denildiğinde akla gelen lezzetlerden biri kuşkusuz balık. Palamut ise kolay hazırlanabilmesi ve farklı pişirme yöntemlerine uygun olması nedeniyle bu sofraların sevilen seçeneklerinden.

Tavada Palamut

Palamut denildiğinde ilk akla gelen yöntemlerden biri tava. Temizlenip dilimlenen balık hafifçe unlanarak kızgın tavada iki tarafı da kızarana kadar pişirilebilir.

Geleneksel mutfak kaynaklarında palamudun özellikle henüz fazla yağlanmadığı dönemde tavada kızartılarak tüketildiği belirtiliyor.

Yanında kırmızı soğan, maydanoz veya roka, mevsim yeşillikleri ve limonla son derece sade ama lezzetli bir sofra hazırlanabilir.

Izgarada Palamut

Palamut yağlandıkça ızgara da güzel bir seçenek haline geliyor. Kültür Portalı’nın yöresel mutfak bilgisinde de eylül sonrasındaki yağlanma döneminde palamut için ızgaranın tercih edildiği aktarılıyor.

Balığın doğal lezzetini bastırmamak için fazla baharat kullanmadan, az miktarda zeytinyağı ve isteğe göre karabiberle hazırlanabilir. Izgaradan çıktıktan sonra limon ve yeşillikle servis edilebilir.

Fırında Palamut

Kalabalık aile sofraları için en pratik yöntemlerden biri de fırında palamut.

Palamut dilimleri tepsiye yerleştirildikten sonra çevresine halka doğranmış soğan, domates ve biber konulabilir. Birkaç dilim limon ve defne yaprağı da balığa hoş bir aroma verir. Bir miktar zeytinyağı gezdirilerek fırına verildiğinde hem balık hem sebzeler aynı tepside hazırlanmış olur.

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yayımladığı palamut yemekleri arasında sebzeler, defne yaprağı ve palamutun birlikte hazırlanıp fırında tamamlandığı tarifler de bulunuyor.

Sebzelerle Palamut Buğulama

Daha yumuşak ve sulu bir palamut isteyenlerin tercihlerinden biri buğulama olabilir.

Kültür Portalı’ndaki geleneksel palamut buğulama tarifinde balık; patates, soğan, kırmızı soğan, biber, maydanoz ve zeytinyağı gibi malzemelerle birlikte pişiriliyor.

Özellikle serinlemeye başlayan sonbahar akşamlarında sıcak bir palamut buğulama, başlı başına güzel bir akşam yemeğine dönüşebilir.

Eski Bir Gelenek: Lakerda

Palamut ve torik yalnızca sıcak yemeklerde kullanılmıyor. Balığın tuzlanarak saklanmasına dayanan lakerda, İstanbul ve Marmara çevresinin eski balık kültürünü hatırlatan geleneksel lezzetlerden biri.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın geleneksel mutfak kaynağında lakerda için torik veya palamut kullanıldığı ve balığın temizlenip belirli işlemlerden geçirildikten sonra tuzlanarak hazırlandığı anlatılıyor.

Palamutun kaya tuzu ve defne yaprağıyla tuzlanarak muhafaza edildiği başka geleneksel uygulamalar da bulunuyor.

Palamudun Yanına Ne Yakışır?

Palamut sofrasının tamamlayıcıları aslında oldukça sade: kırmızı soğan, roka veya bol yeşillikli bir salata ve limon…

Balığın ön planda olduğu bir sofrada çok fazla çeşide ihtiyaç yok. İyi pişirilmiş bir palamut, taze yeşillikler ve güzel bir salata sonbahar akşamı için yeterli.

Erdek’te Sonbaharın Bir Başka Güzelliği

Yaz tatilinin hareketliliği Eylül ile birlikte yavaş yavaş geride kalırken Erdek’te hayat başka bir ritme bürünüyor. Sahiller sakinleşiyor, akşamlar serinliyor ve sofralarda mevsimin balıkları daha fazla yer almaya başlıyor.

Palamut da bu değişimin lezzetli habercilerinden biri.

Tavasıyla, ızgarasıyla, fırınıyla, buğulamasıyla… Şimdi palamut zamanı

ERDEK – Erdek’in yalnızca denizi, sahilleri ve Kapıdağ’ın doğal güzellikleriyle değil, binlerce yıllık tarihi mirasıyla da önemli bir turizm merkezi olduğunu hatırlatan eserlerden biri, bugün ilçenin merkezinde ziyaretçilerini karşılıyor

Kyzikos Antik Kenti’nden getirilen ve Erdek’teki Açık Hava Müzesi alanında sergilenen kabartmalı mimari parça, üzerindeki zengin bitkisel bezemeleriyle dikkat çekiyor.

Taş yüzey boyunca yükselen asma dalları, geniş yapraklar ve üzüm salkımlarını andıran yüksek kabartmalar, antik taş ustalarının doğayı mimari süslemenin bir parçasına dönüştürmedeki ustalığını gözler önüne seriyor. Derin oyma tekniğinin yarattığı ışık-gölge etkisi, esere farklı açılardan bakıldığında bezemelerin adeta taşın içinden yükselmesini sağlıyor.
Kyzikos, özellikle Roma döneminde Anadolu’nun önemli kentlerinden biri haline geldi. İmparator Hadrianus’un MS 124 dolaylarında kente yaptığı ziyaret ve deprem sonrasındaki yeniden yapılanmaya verdiği destek, kentin anıtsal mimarisinin gelişmesinde önemli rol oynadı. Kyzikos, imparator kültü merkezi olma ayrıcalığını ifade eden Neokoria unvanını da aldı.

Antik kentin en önemli yapılarından Hadrianus Tapınağı da Kyzikos’un Roma dönemindeki zenginliğinin ve mimari gücünün en çarpıcı göstergelerinden biri olarak kabul ediliyor. Günümüzde Kyzikos’taki bilimsel kazı ve koruma çalışmaları devam ediyor.

Türkiye’nin ilk açık hava müzelerinden biri
Erdek’teki bu eserlerin bulunduğu alanın ayrıca önemli bir müzecilik geçmişi bulunuyor. Balıkesir Büyükşehir Belediyesi kaynaklarında Erdek Açık Hava Müzesi’nin 1948 yılında Hükümet Konağı yanındaki yaklaşık 400 metrekarelik alanda kurulduğu ve Türkiye’nin ilk açık hava müzelerinden biri olduğu belirtiliyor. Alanda Kyzikos’tan getirilen Helenistik ve Roma dönemlerine ait heykeller, yazıtlar, lahitler, mezar stelleri, kabartmalar ve çeşitli mimari parçalar sergileniyor.

Bugün Erdek’in merkezinden geçen pek çok kişi için günlük yaşamın bir parçası haline gelen bu taşlar, aslında Kyzikos’un binlerce yıllık hikâyesinin sessiz tanıkları.
Üzerindeki üzüm salkımları ve kıvrılarak yükselen bitkisel motiflerle bu eser de geçmişten günümüze ulaşan o hikâyenin küçük ama son derece etkileyici bir bölümünü oluşturuyor.

Belki de Erdek’te tarihi görmek için her zaman kilometrelerce uzağa gitmek gerekmiyor. Bazen iki bin yıllık bir hikâye, kent merkezinde bir ağacın gölgesinde bizi bekliyor.

Erdek Turizm Gazetesi

Çeşmenin üzerindeki kitabeye göre yapı 2003 yılında Behlül Yüksel Bayındır adına hayrat olarak yaptırılmış. Kitabesinde ise suyun ve hayrın anlamını vurgulayan “Akan sular zemzem olsun, içenler şifa bulsun” dileği yer alıyor.

Bugün denizin hemen kıyısında, karşısında Erdek’in maviliği ve tekneleriyle Kurbağalı’nın tanıdık görüntüsünün bir parçası olan çeşme, aynı zamanda ilçenin yakın geçmişinden bugüne ulaşan küçük fakat anlamlı bir hatıra.

Bu tür hayratların korunması, temiz tutulması ve gelecek kuşaklara aktarılması, yalnızca bir yapının değil, Erdek’in kent hafızasının korunması anlamına geliyor.

Balıkesir’in Marmara Denizi kıyısındaki ilçesi Erdek, uzun yıllardır Türkiye’nin tanınmış sayfiye merkezlerinden biri. Ancak Erdek’i yalnızca yaz aylarında gidilen bir tatil beldesi olarak değerlendirmek, ilçenin sahip olduğu potansiyeli anlatmaya artık yeterli olmayabilir.

Çünkü günümüzde insanların bir yerleşim yerinden beklentileri değişiyor.

Özellikle İstanbul, Bursa gibi büyük şehirlerde yaşayan ve yoğun şehir hayatından uzaklaşmak isteyenler; denize yakın, daha sakin, doğayla iç içe ancak gerektiğinde büyük kentlere ve ekonomik merkezlere ulaşabilecekleri alternatif yerleşim bölgelerini araştırıyor.

İşte tam bu noktada Erdek dikkat çekici bir seçenek olarak karşımıza çıkıyor.

Büyük şehre tamamen sırtını dönmeden sakin yaşamak

Erdek’in en önemli avantajlarından biri konumu.

İlçenin Bandırma’ya yakınlığı, Erdek’i kendi içine kapanmış küçük bir sahil kasabası olmaktan çıkarıyor. Bandırma’nın ulaşım bağlantıları, limanı, ekonomik yapısı ve çevresindeki sanayi bölgeleri; Erdek’te yaşayıp çalışma hayatını çevrede sürdürebilme ihtimalini de beraberinde getiriyor.

İstanbul ile Bandırma arasındaki deniz ulaşımı da özellikle İstanbul bağlantısını Erdek açısından önemli hale getiriyor.

Bursa’nın bölgedeki ekonomik ağırlığı ve ulaşılabilir konumu düşünüldüğünde Erdek; büyük şehirlerin olanaklarından tamamen kopmadan daha sakin bir yaşam isteyenler açısından değerlendirilmesi gereken yerlerden biri haline geliyor.

Deniz birkaç günlük tatilin değil, günlük hayatın parçası

Erdek’i birçok yerleşim bölgesinden ayıran temel özelliklerden biri kuşkusuz deniz.

Kurbağalı’dan Çuğra’ya, ilçe merkezinden Ocaklar, Narlı ve İlhan’a uzanan kıyılar, denizi Erdek’te yaşayanlar için yalnızca yaz tatilinin bir parçası olmaktan çıkarıyor.

Sabah sahilde yürümek, limanda çay içmek, bisiklete binmek, gün batımını izlemek veya birkaç dakika içerisinde deniz kıyısına ulaşabilmek burada günlük hayatın doğal parçalarından biri.

Üstelik Erdek’in arkasında yükselen Kapıdağ Yarımadası, ilçeye yalnızca deniz değil, önemli bir doğa zenginliği de kazandırıyor.

Bu nedenle Erdek’in sunduğu yaşam biçimini sadece “deniz kenarında yaşamak” şeklinde tanımlamak eksik kalıyor. Deniz ile doğanın iç içe geçtiği küçük ölçekli bir kent yaşamından söz ediyoruz.

Emekliler kadar çalışanlar için de bir seçenek olabilir mi?

Erdek denildiğinde akla çoğu zaman emeklilik sonrasında yerleşilebilecek sakin bir sahil ilçesi geliyor.

Ancak önümüzdeki yıllarda asıl tartışılması gereken konulardan biri belki de bu algı.

Bandırma ve çevresindeki ekonomik faaliyetler, sanayi bölgeleri, ticaret ve hizmet sektörleri düşünüldüğünde Erdek’in yalnızca emekliler için değil, çalışma hayatını bölgede sürdürebilecek kişiler açısından da bir yerleşim alternatifi oluşturma potansiyeli bulunuyor.

Uzaktan çalışma imkanlarının yaygınlaşması da sahil ilçeleri açısından yeni bir fırsat yaratıyor.

İşini internet üzerinden sürdürebilen bir kişi için artık her gün İstanbul veya Bursa’nın merkezinde bulunmak zorunlu olmayabiliyor. Böyle bir yaşam modelinde sakinlik, internet altyapısı, ulaşım, sosyal yaşam ve temel hizmetlere erişim çok daha önemli hale geliyor.

Erdek bu açıdan üzerinde düşünülmesi gereken bir potansiyele sahip.

Turizm Erdek’in önemli avantajlarından biri

Erdek’in Türkiye’nin eski turizm merkezlerinden biri olması da ilçenin önemli artılarından.

Konaklama tesisleri, restoranlar, kafeler, sahiller ve çevredeki turizm noktaları özellikle yaz aylarında ilçenin sosyal hayatını önemli ölçüde hareketlendiriyor.

Kapıdağ Yarımadası, Kyzikos Antik Kenti, sahil köyleri, doğa ve deniz turizmi birlikte düşünüldüğünde Erdek’in turizm potansiyelinin yalnızca yaz aylarıyla sınırlı kalmaması gerektiği de ortaya çıkıyor.

Dört mevsime yayılabilecek bir turizm anlayışı, ilçede yaşayanlar açısından yeni ekonomik imkanların oluşmasına da katkıda bulunabilir.

Sağlık, ulaşım ve günlük ihtiyaçlar belirleyici

Bir yerde tatil yapmakla orada 12 ay yaşamak aynı şey değil.

Bu nedenle Erdek’in yaşanabilirliği değerlendirilirken yalnızca sahillerine ve doğal güzelliklerine bakmak yeterli olmaz.

Sağlık hizmetleri, ulaşım, eğitim, alışveriş imkanları, konut fiyatları, altyapı, otopark, sosyal ve kültürel yaşam gibi unsurlar da hesaba katılmalı.

Erdek temel günlük ihtiyaçların karşılanabildiği bir ilçe olmakla birlikte, daha kapsamlı bazı hizmetlerde Bandırma’nın yakınlığı önemli bir avantaj sağlıyor.

Bu iki yerleşim merkezi arasındaki yakınlık aslında Erdek’in yaşam potansiyelinin değerlendirilmesinde en önemli unsurlardan biri.

Erdek’in eksikleri yok mu?

Elbette var.

Özellikle yaz aylarında nüfusun önemli ölçüde artması trafik, otopark, altyapı ve hizmetler üzerinde baskı oluşturabiliyor.

Turizm sezonunun yılın belirli aylarında yoğunlaşması, kış aylarında sosyal hayatın daha sakin hale gelmesi ve genç nüfus için istihdam seçeneklerinin büyük kentlerle karşılaştırıldığında daha sınırlı olması da değerlendirilmesi gereken konular arasında.

Dolayısıyla “Erdek yaşamak için güzel bir yer” demek, ilçenin geliştirilmesi gereken yönlerini görmezden gelmek anlamına gelmemeli.

Tam tersine, Erdek’in sahip olduğu potansiyelin doğru planlama ile desteklenmesi gerekiyor.

Büyük şehirden sahil kasabasına yeni bir hayat mümkün mü?

Belki de asıl soru bu.

İstanbul’un trafiğinden, kalabalığından ve yüksek yaşam temposundan yorulan bir insan düşünelim.

Sabah birkaç dakika yürüyerek denize ulaşabileceği, gün içerisinde temel ihtiyaçlarını karşılayabileceği, gerektiğinde Bandırma üzerinden İstanbul’a ulaşabileceği ve doğayla daha fazla temas kurabileceği bir yerde yaşamak istiyor.

Erdek böyle bir arayışa cevap verebilir mi?

Bir emekli için cevap başka, çocuklu bir aile için başka, genç bir çalışan veya uzaktan çalışan biri için başka olabilir.

Ancak Erdek’in bu tartışmada güçlü bir aday olduğu söylenebilir.

Peki Marmara Bölgesi’nin en yaşanabilir sahil ilçelerinden biri gerçekten Erdek mi?

Bu sorunun tek bir doğru cevabı yok.

Kimi insan büyük bir şehrin kültürel ve sosyal olanaklarını ister. Kimi için kariyer ve iş imkanları ilk sıradadır. Kimi ise sabah uyandığında denizi görmek, sahilde yürümek ve daha sakin bir hayat sürmek ister.

Erdek’in gücü de belki tam burada ortaya çıkıyor.

Deniz var.

Doğa var.

Kapıdağ var.

Turizm geçmişi ve potansiyeli var.

Bandırma gibi önemli bir ekonomik ve ulaşım merkezine yakınlık var.

İstanbul ve Bursa gibi büyük kentlerle bağlantı kurabilme avantajı var.

Ve bütün bunların yanında hâlâ bir sahil kasabasının sakinliğini taşıyan bir yaşam var.

Bu nedenle belki de artık yalnızca “Erdek’te nerede tatil yapılır?” sorusunu değil, başka bir soruyu da daha fazla konuşmanın zamanı geldi:

“Erdek’te yaşanır mı?”

Hatta soruyu biraz daha büyütelim:

Sizce Erdek, Marmara Bölgesi’nin en yaşanabilir sahil ilçelerinden biri olabilir mi?

Erdek’te yaşayanların, sonradan Erdek’e yerleşenlerin ve gelecekte buraya yerleşmeyi düşünenlerin görüşlerini merak ediyoruz.

Siz olsaydınız büyük şehirdeki yaşamınızı bırakıp Erdek’e yerleşir miydiniz? Neden?

Erdek Turizm Gazetesi

Turizm Aktüel’de yer alan ve gazeteci Fatih Altaylı’nın değerlendirmelerine dayandırılan habere göre, Bodrum’da turizm sezonu haziran ayının ortalarından itibaren önemli bir hareketlilik yaşadı. Özellikle lüks segmentteki otel ve restoranların yüksek fiyatlara rağmen ciddi talep gördüğü, bazı işletmelerin sezonu oldukça başarılı geçirdiği belirtiliyor.

Haberde dikkat çeken bir başka nokta ise Bodrum’daki bazı yeni işletmelerin fiyatlarının Mikonos ve Saint-Tropez gibi dünyaca tanınmış turizm merkezlerinin seviyesine ulaşması, hatta bazı örneklerde bu seviyeyi aşması.

Bodrum’a uluslararası lüks eğlence ve konaklama markalarının ilgisinin devam etmesi de ilçenin artık yalnızca Türkiye’nin önemli bir tatil merkezi değil, Akdeniz’in üst gelir grubuna hitap eden destinasyonları arasında konumlanmaya çalıştığını gösteriyor.

Peki Erdek bu gelişmeden nasıl bir ders çıkarabilir?

Elbette Erdek’i Bodrum’a dönüştürmek ne mümkün ne de gerekli.

Erdek’in değeri başka yerde.

Kapıdağ’ın doğal güzellikleri, uzun sahilleri, Marmara Denizi, küçük koyları, köyleri, Kyzikos Antik Kenti, gün batımları ve yıllardır oluşmuş kendine özgü tatil kültürü Erdek’e farklı bir kimlik kazandırıyor.

Ancak Bodrum örneğinin Erdek açısından önemli bir mesajı var:

Turizmde artık yalnızca “denizimiz ve sahilimiz var” demek yeterli değil.

Bir destinasyonun değerini yükseltmek için nitelikli konaklama tesisleri, kaliteli yeme-içme işletmeleri, temiz ve düzenli sahiller, güçlü bir kent estetiği, kültür ve tarih rotaları, gece yaşamı ve eğlence seçenekleri ile profesyonel tanıtımın birlikte düşünülmesi gerekiyor.

Erdek’in hedefi Bodrum, Mikonos ya da Saint-Tropez’i taklit etmek değil; kendi özelliklerini koruyarak daha nitelikli bir turizm merkezi haline gelmek olmalı.

Özellikle sezonun yalnızca temmuz ve ağustos aylarına sıkışmaması önemli. Kyzikos ve Kapıdağ’ın kültür-doğa turizmine kazandırılması, gastronominin öne çıkarılması, bisiklet ve yürüyüş rotalarının geliştirilmesi ve ilkbahar-sonbahar dönemlerinin daha güçlü tanıtılması Erdek’in turizm sezonunu uzatabilir.

Belki de asıl soru şudur:

“Bodrum nasıl Saint-Tropez ve Mikonos ile aynı cümlede anılmaya başladı?” sorusunu tartışırken, “Erdek önümüzdeki 10 yılda nasıl bir turizm kenti olmak istiyor?” sorusunu da sormanın zamanı gelmedi mi?

Erdek’in Bodrum olması gerekmiyor.

Erdek, doğru yatırımlar ve doğru turizm politikalarıyla çok daha güçlü bir “Erdek” olabilir.

Kaynak: Turizm Aktüel – Fatih Altaylı’nın Bodrum turizmine ilişkin değerlendirmelerinin aktarıldığı haber.
Erdek’e ilişkin değerlendirmeler ve yorum: Erdek Turizm Gazetesi.

Ağacın önündeki tanıtım tabelasında yer alan bilgilere göre Pinus pinea L. (Fıstık Çamı) türündeki ağacın dikim yılı 1860, çapı 114 santimetre, boyu ise 19 metre. Açık kaynaklarda yer alan bilgiler de tabeladaki bu verileri doğruluyor. Kültür Envanteri kayıtlarında da Erdek’teki Anıt Ağaç, 1860 yılında dikilmiş bir fıstık çamı olarak gösteriliyor.

1860 yılı esas alındığında bugün yaklaşık 166 yaşında olan ağaç; Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinden Cumhuriyet’in kuruluşuna, Erdek’in küçük bir kıyı yerleşiminden önemli bir turizm merkezine dönüşmesine kadar uzanan çok uzun bir dönemin sessiz tanığı.

Bugün çevresinde yükselen yapılar arasında görkemli gövdesi ve geniş dallarıyla yaşamını sürdüren Anıt Ağaç, Kurbağalı sahilinde yürüyenlerin çoğu zaman yanından geçtiği ancak hikâyesini bilmeden geride bıraktığı değerlerden biri. Bazı gezi kaynaklarında da Erdek’in görülmesi gereken doğal ve simgesel noktaları arasında gösteriliyor.

Erdek’in turizm değerleri yalnızca denizi, plajları ve gün batımlarından ibaret değil. Böylesine uzun yıllardır ayakta kalan ağaçlar da ilçenin doğal hafızasının bir parçası. Kurbağalı’daki bu fıstık çamının tanıtılması, korunması ve gelecek kuşaklara sağlıklı biçimde aktarılması Erdek’in doğal mirası açısından ayrı bir önem taşıyor.

Erdek’te 1704 yılına tarihlenen Palata Çeşmesi, yalnızca eski bir çeşme değil, ilçenin su kültürünün ve geçmiş yaşamının günümüze ulaşan tanıklarından biri. Kaynaklarda, geçmişte çeşmenin bulunduğu bölgeden künkler aracılığıyla Erdek’e ve deniz kıyısına su ulaştırıldığı, buradaki su kaynağından gemilerin de yararlandığı belirtiliyor.

Yıllarca hiç tükenmeyen, bol ve soğuk suyuyla anılan Palata Çeşmesi’nin su miktarındaki azalma da daha önce gündeme gelmişti. Haziran 2024’te yayımlanan haberlerde çeşmenin suyunun oldukça azaldığı ve durumun çevrede yaşayanların dikkatini çektiği bildirilmişti.

TARİHİ DOKUYA UYGUN ÇEVRE DÜZENLEMESİ YAPILABİLİR
Bugün Palata Çeşmesi’ne baktığımızda ise başka bir konu daha dikkat çekiyor: çeşmenin çevresi.
Yüzyılları geride bırakarak günümüze ulaşmış böyle bir yapının çevresinin de onun tarihi kimliğine yakışır biçimde ele alınması, görüntü kirliliği oluşturan unsurların giderilmesi ve uygun bir peyzaj düzenlemesi yapılması Erdek’in kültürel mirasına değer katacaktır.
Burada amaç geçmişi değiştirmek değil; tam tersine, özgün tarihi yapıya zarar vermeden onu daha görünür ve anlaşılır hale getirmek olmalıdır. Gerekli çalışmaların ilgili koruma ve restorasyon ilkeleri doğrultusunda uzmanlarca değerlendirilmesi,  düşünülebilir.

Palata Çeşmesi yalnızca suyun aktığı bir yapı değildir. O, Erdek’in üç asrı aşan hafızasının sessiz tanıklarından biridir.

Erdek bir turizm kentiyse, denizi ve sahilleri kadar geçmişinden kalan böylesi küçük fakat değerli kültür varlıklarını da korumalı ve ziyaretçilerine tanıtmalıdır.
Dileğimiz; tarihi Palata Çeşmesi’nin ve çevresinin tarihsel kimliğine yakışır bir görünüme kavuşturulması ve bu mirasın gelecek kuşaklara özenle aktarılmasıdır.
Erdek Turizm Gazetesi

Anadolu Ajansı’nın Ayşe Yıldız imzalı haberinde yer alan bilgilere göre Antalya’ya en fazla ziyaretçi gönderen ülkeler arasında Rusya, Almanya ve İngiltere ilk sıralarda bulunuyor.

Turizm sektöründe yaz aylarında yükselen doluluk oranlarının eylül ayının ilk haftasına kadar güçlü şekilde devam etmesi beklenirken, Antalya şimdi turizm sezonunu sonbahara taşıyacak iki önemli uluslararası organizasyona hazırlanıyor.

Antalya’nın Turizmine Uluslararası Organizasyon Desteği

Kent, ekim ayında Belek’te gerçekleştirilecek 77. Uluslararası Uzay Kongresi ile 9-20 Kasım tarihlerinde düzenlenmesi planlanan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’na (COP31) ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor

Bu büyük organizasyonlar nedeniyle özellikle Belek ve Kundu bölgelerindeki konaklama tesislerine yönelik talebin arttığı ve önemli miktarda rezervasyon alındığı belirtiliyor.
Akdeniz Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği Başkanı Kaan Kaşif Kavaloğlu, Anadolu Ajansı’na yaptığı değerlendirmede Antalya’ya gelen turist sayısının önemine dikkat çekerken, uluslararası organizasyonların kentin gelecekteki tanıtımı açısından da önemli fırsatlar oluşturacağını ifade etti.

Turizm sektörünün temsilcileri, özellikle temmuz ve ağustos aylarında otellerde dolulukların yükseldiğini, iç pazarda da ciddi bir hareketlilik yaşandığını belirtiyor.
Bununla birlikte Antalya turizminin yılın tamamında geçen yılın gerisinde kalma ihtimali de bulunuyor. Kavaloğlu, mevcut rakamların geçen yılın yaklaşık yüzde 6 gerisinde olduğunu ve yıl sonunda yaklaşık 1 milyon turistlik kayıp yaşanabileceğini dile getiriyor.

Antalya Örneği Erdek ve Kapıdağ İçin Ne Söylüyor?

Antalya’nın ortaya koyduğu tablo, turizm bölgeleri açısından önemli bir gerçeği bir kez daha gösteriyor: Günümüzde turizm yalnızca deniz, kum ve güneşten ibaret değil.
Kongreler, festivaller, kültür-sanat etkinlikleri, spor organizasyonları ve uluslararası buluşmalar, kentlerin klasik yaz sezonunun dışında da ziyaretçi ağırlamasını sağlayabiliyor. Böylece konaklama, yeme-içme, ulaşım ve yerel ticaret yılın daha geniş bir bölümüne yayılabiliyor.
Bu açıdan Antalya örneğinin Erdek ve Kapıdağ Yarımadası için de üzerinde düşünülmesi gereken önemli mesajlar taşıdığı kanaatindeyiz.

Erdek ve Kapıdağ; doğal güzellikleri, koyları, plajları, tarihi Kyzikos Antik Kenti, gastronomisi, zeytin ve zeytinyağı kültürü, doğa sporlarına uygun coğrafyası ve Marmara Denizi’ndeki stratejik konumuyla yalnızca yaz aylarında değil, yılın farklı dönemlerinde ziyaretçi çekebilecek önemli bir potansiyele sahip.

Antalya ölçeği elbette Erdek ile karşılaştırılamaz. Ancak uygulanan turizm yaklaşımından çıkarılabilecek ders açıktır: Bir turizm merkezinin geleceği yalnızca yaz aylarındaki plaj doluluğuyla değil, sezonu uzatabilecek etkinlikler ve yeni turizm ürünleri oluşturabilme gücüyle de şekilleniyor.

Erdek ve Kapıdağ’ın da kültür, tarih, gastronomi, doğa, spor ve etkinlik turizmini daha güçlü biçimde değerlendirmesi, bölgenin turizm sezonunun uzatılmasına önemli katkı sağlayabilir.

Kaynak: Anadolu Ajansı (AA) – Ayşe Yıldız
Düzenleme ve değerlendirme: Erdek Turizm Gazetesi / Erdek Gezi

Ağustos ayının son günlerine girilirken Erdek merkez başta olmak üzere Çuğra, Kurbağalı, Ocaklar, Narlı ve Kapıdağ Yarımadası çevresindeki sahil ve koylar hafta sonlarında tatilcilerin ilgisini çekmeye devam ediyor.

Özellikle İstanbul, Bursa, Çanakkale ve çevre yerleşimlerden gelen günübirlik ziyaretçiler ile hafta sonunu bölgede geçirmek isteyen tatilciler, Erdek ve Kapıdağ sahillerinde gözle görülür bir hareketlilik oluşturuyor.

Okullar açılmadan son tatil fırsatı

Okulların açılmasına sayılı günler kalması nedeniyle çocuklu ailelerin de yaz tatilinin son günlerini değerlendirmek istediği görülüyor. Deniz ve güneşten yararlanmak isteyen ziyaretçiler, hafta sonlarında Erdek ve Kapıdağ’ın farklı noktalarına yöneliyor.

Sahil kesimlerinde yaşanan yoğunluk yalnızca plajlara değil; çay bahçeleri, kafeler, restoranlar, çarşı ve alışveriş noktalarına da hareketlilik getiriyor. Bölge esnafı açısından yaz sezonunun son haftalarında devam eden ziyaretçi ilgisi önem taşıyor.

Kapıdağ’ın koyları önemli bir turizm potansiyeli taşıyor

Erdek’in uzun yıllardır Marmara Bölgesi’nin önemli tatil merkezlerinden biri olması yanında Kapıdağ Yarımadası’nın doğal yapısı, sahilleri, koyları ve kıyı yerleşimleri de bölgenin turizm açısından en önemli değerleri arasında bulunuyor.

Hafta sonlarında yaşanan ziyaretçi yoğunluğu, Erdek ve Kapıdağ’ın özellikle İstanbul, Bursa ve Çanakkale gibi büyük merkezlere yakınlığının sağladığı avantajı bir kez daha ortaya koyuyor.

Bununla birlikte bölgedeki turizm potansiyelinin yalnızca yaz aylarındaki birkaç haftalık yoğunlukla sınırlı kalmaması; doğa, tarih, gastronomi, yürüyüş rotaları, kırsal turizm ve kültürel değerlerle desteklenerek daha planlı ve uzun bir turizm sezonuna dönüştürülmesi önem taşıyor.

Sezon bitiyor, Erdek’te hareketlilik sürüyor

Eylül ayının yaklaşması ve okulların açılacak olmasıyla birlikte önümüzdeki haftalarda tatilci sayısının kademeli olarak azalması beklenirken, yazın son hafta sonlarını değerlendirmek isteyenlerin Erdek ve Kapıdağ’a ilgisinin bir süre daha devam etmesi bekleniyor.

Erdek ve Kapıdağ Yarımadası; denizi, sahilleri, koyları ve doğal güzellikleriyle yazın son günlerinde de tatilcileri ağırlamayı sürdürüyor.

Erdek Turizm Gazetesi

Erdek ve Kapıdağ denildiğinde akla gelen en önemli tarımsal değerlerden biri kuşkusuz zeytindir. Kapıdağ’ın yamaçlarını kaplayan zeytinlikler yalnızca bölge ekonomisinin değil, köy yaşamının ve aile kültürünün de önemli bir parçasıydı.

Geçmiş yıllarda zeytin hasadınuın başlamasıyla birlikte bölgede bulunan yağhanelerde de hareketli günler başlardı. Bahçelerden toplanan zeytinler çuvallarla yağhanelere taşınır ve büyük taş değirmenlerde ezilirdi.

TAŞLAR DÖNER, ZEYTİNLER EZİLİRDİ

Elektrikli makinelerin bulunmadığı dönemlerde büyük değirmen taşlarının döndürülmesinde insan veya hayvan gücünden yararlanılan sistemler kullanılıyordu. Ağır taşların altında ezilen zeytinler zamanla koyu renkli bir hamur haline gelirdi.

Elde edilen zeytin hamuru daha sonra özel dokuma torbalara veya yuvarlak hasırlara yayılarak üst üste yerleştirilir ve preslenirdi. Baskı arttıkça zeytin hamurunun içerisindeki yağ ve su dışarı çıkar, elde edilen sıvı dinlendirilerek zeytinyağı sudan ayrılırdı.

Bu yöntem oldukça zahmetliydi. Ancak yağhanenin içerisinde dönen taşların sesi, zeytinin kokusu ve çalışan insanların telaşı, hasat mevsiminde Kapıdağ köylerinin günlük yaşamının bir parçasıydı.

YAĞHANELER AYNI ZAMANDA BİR BULUŞMA NOKTASIYDI

Yağhaneler yalnızca zeytinin yağa dönüştürüldüğü üretim yerleri değildi. Hasat dönemlerinde köylülerin bir araya geldiği, ürünün ve bereketin konuşulduğu sosyal mekânlar haline de geliyordu.

Ailelerin yıl boyunca emek verdiği zeytinlerin yağa dönüştüğü o günler, aynı zamanda kış hazırlıklarının da önemli aşamalarından biriydi.

TAŞ DEĞİRMENLERDEN MODERN TESİSLERE

Zaman içerisinde teknolojinin gelişmesiyle birlikte hayvan gücüyle çalışan taş değirmenler ve eski tip preslerin yerini önce mekanik sistemler, ardından günümüzün modern zeytinyağı üretim tesisleri aldı.

Eski yağhanelerin birçoğu zaman içinde ortadan kalktı; kullanılan taşlar, presler ve diğer üretim araçları ise geçmişte kalan bir üretim kültürünün sessiz tanıkları haline geldi.

Bugün Kapıdağ’ın zeytinliklerinde hasat devam ediyor, yöntemler değişmiş olsa da zeytinin bölge insanının yaşamındaki yeri önemini koruyor.

Çünkü Kapıdağ’da zeytinyağı yalnızca sofraya gelen bir ürün değil; toprağın, emeğin ve kuşaktan kuşağa aktarılan bir kültürün hikâyesidir.

(HY) Editörün notu: Haberde kullanılan eski usul zeytinyağı üretimine ilişkin görseller Kapıdağ’daki yağhanelere ait arşiv fotoğrafları değildir. Dönemin geleneksel üretim yöntemini göstermek amacıyla temsili olarak kullanılmıştır.